TIN ĐƯỢC KHÔNG: CÓ MỘT BỘ PHIM TÔI CÙNG NGUYỄN HOÀNG ĐIỆP LÀM NHÀ SẢN XUẤt, MÀ MÃI BẢY NĂM SAU TÔI MỚI XEM LẦN ĐẦU

9 giờ trước

3 phút đọc

Mọi chuyện bắt đầu bằng một cú điện thoại thất thanh của Điệp Béo, vào một buổi chiều năm 2019:

- Jang Kều ơi, chị phải làm phim! Có một kịch bản này dành cho chị. Em biết ngày xưa chị làm cả đống phim rồi, mà toàn TVC chứ gì. Nhưng lần này chị phải giúp một bạn trẻ làm bộ phim ngắn này. Chị không làm thì ... chẳng ai làm cả!

Nó nói như súng liên thanh, không cho tôi kịp chen vào.

- Vì sao?

- Vì kịch bản nó… ngốc nghếch, ngớ ngẩn, đáng yêu và phi lý đến điên rồ! Rất là chị! Đọc xong em nghĩ đến chị ngay. Giời ơi, chị tưởng tượng được không, cả một ngôi làng toàn trẻ con mọc cây chanh trên đầu!

- Thật hả? Hồi bé, chị từng vừa sợ vừa mong có một cái cây mọc trên đầu. Chỉ vì vô tình nuốt một hạt na, rồi anh Kếu bảo: “Em sẽ bị mọc cây na trên đầu.” Thôi, gửi kịch bản đi!

Và thế là hôm sau, cô bé sinh viên năm ba Phạm Hoàng Minh Thy xuất hiện ở văn phòng tôi.

Tôi bắt đầu hì hục gây quỹ: mang đồ của mình ra bán, xin thêm đồ của bạn bè, gom góp để Thy hoàn thành “Cây Chanh”. Trong những ngày quay, Thy thường gửi ảnh cả đoàn cho tôi. Những bức ảnh đáng yêu đến mức, ngồi nhìn thôi, tôi cũng thấy mình như đang ở giữa những ngày rất Đà Lạt.

Phim hoàn thành, đi tranh giải quốc tế rồi trở về. Thy gọi, muốn tổ chức hai buổi chiếu “báo cáo”, một ở Sài Gòn, một ở Hà Nội, cho Điệp, tôi và những người bạn chúng tôi yêu quý.

Đúng lúc ấy, tôi lại bị “lock” ở Hội An, chưa tiêm đủ vaccine để được bay. Thế là lỡ. Rồi cứ lần lữa, đến tận bây giờ.

Trong quãng thời gian ấy, Thy vẫn tiếp tục làm phim. Có lần, em gửi tôi kịch bản “Con gái Sơn thần”.

Tôi rất thích cách Thy đưa chất liệu văn hoá dân gian Việt Nam vào một thế giới đan xen tâm lý, kỳ ảo và hiện thực huyền ảo. Những hình tượng thần linh mở ra câu chuyện về thân phận con người, đặc biệt là người phụ nữ, về mối liên hệ với tự nhiên và nguồn cội.

Ngay từ giai đoạn phát triển, dự án đã nhận Fellowship Prize tại Southeast Asian Film Lab, thuộc Liên hoan phim Quốc tế Singapore năm 2021. Thy và dự án cũng được tạp chí điện ảnh Variety giới thiệu trong bài viết về ba nữ đạo diễn trẻ Việt Nam.

Đọc những tin ấy, tôi lại nhớ cô bé mang đến văn phòng mình kịch bản về một ngôi làng có trẻ con mọc cây chanh trên đầu.

Đấy, số tôi cũng lạ. Các dự án sáng tạo, kiến trúc, cộng đồng cứ “dính” đến mình là lại hay “bị” đoạt giải, được vinh danh. Nghĩ thế cho vui, chứ tài năng và công sức là của những người làm ra chúng. Phần mình, có lẽ là nhận ra một điều đáng tin, rồi tìm cách giúp nó thành hình.

Và thế là ý nghĩ về một Quỹ Bảo trợ và Phát triển Văn hoá Nghệ thuật lại trở về.

Tôi từng “nhét” ý tưởng ấy vào đề án thành lập Quỹ Sống, rồi được "khuyên" bỏ ra vì “chưa phù hợp”. Sau này, mỗi lần tôi trót thổ lộ, bà em Điệp Béo cùng bao người anh, người chị, người em lại xúm vào “ủn mông”.

Câu chuyện “Cây Chanh” khiến tôi nghĩ: một ý tưởng khác thường cần biết bao nhiêu người tin, bao nhiêu bàn tay góp vào, trước khi có cơ hội đến được với khán giả. Có những tài năng trẻ cần một chỗ dựa như thế để đi tiếp.

Bao giờ thì phù hợp nhỉ?

Hay “phù hợp” cũng là một thứ mình phải bắt tay vào tạo ra?